moraletyka – inne drogi judaizmu (mateusz)

Zaktualizowano: 30 sty

ewangelista mateusz 42 razy o etyce jezusa:


1,18-19 józef, mąż marii był człowiekiem sprawiedliwym – cadík צדיק, i gdy okazało się, że była ona brzemienną – hara הרה nie za jego sprawą, postanowił potajemie oddalić ją od siebie, by nie narażać marii na hańbę- cherpá חרפה.

4,23 uzdrawiał każdą chorobę i cierpienie wśród ludu (kol-machalá wechol-madwé baám כָּל־מַחֲלָה וְכָל־מַדְוֶה בָּעָם).

5,21 słyszeliście, że kto by zabił, pójdzie pod sąd, a ja wam mówię, każdy kto się gniewa ikcóf יִקְצֹף, pójdzie pod sąd – leweit din לְבֵית דִּין.

5, 24 idź pogódź się z bliźnim – lech kapér et-pnéi achícha לֵךְ כַּפֵּר אֶת־פְּנֵי אָחִיךָ, a potem złóż swój dar – korbanchá קָרְבָּנֶךָ w świątyni.

5,27 powiedziano w torze, nie cudzołóż לֹא תִנְאָף lo tináf, a ja mówię, kto patrzy na kobietę pożądliwie - נָאֹף נְאָפָהּ בְּלִבּוֹ naáf neafá belibó cudzołożył w sercu.

5,3 wujek: błogosławieni ubodzy duchem, albowiem ich jest królestwo niebieskie. אַשְׁרֵי עֲנִיֵּי הָרוּחַ, כִּי לָהֶם מַלְכוּת הַשָּׁמַיִם aszréj aniéj harúach, ki lahém malchút haszamajím.

6,19 budny 1574: nie skarbcie sobie skarbów na ziemi אַל תַּאַצְרוּ לָכֶם אוֹצָרוֹת עֲלֵי אֲדָמוֹת al taacrú lachém ocrót alej adamá.

6, 24 gdańska 1881: nikt nie może dwom panom służyć אֵין אִישׁ יָכוֹל לַעֲבֹד שְׁנֵי אֲדוֹנִים ein isz jachól laawód sznej adoním. nie możecie Bogu służyć i mamonie אֵינְכֶם יְכוֹלִים לַעֲבֹד אֶת הָאֱלֹהִים וְאֶת הַמָּמוֹן ejnchém jecholím laawód et haelohím weét hamamón.

6, 34 tysiącl.5: nie martwcie się więc o jutro לָכֵן אַל תִּדְאֲגוּ לְיוֹם מָחָר lachén al tidagú lejóm machár.

7, 1 budny 1574: nie sądźcie aby was nie sądzono אַל תִּשְׁפְּטוּ לְמַעַן לֹא תִּשָּׁפְטוּ al tiszpetú lemaán lo tiszafetú.

5,31 powiedziano w torze, chcesz się rozwieść, daj żonie get גט rozwodowy, ale kto się rozwodzi naraża żonę na niewierność, a kto żeni się z rozwódką też grzeszy niewiernością.

5,33-34 powiedziano w torze, nie przysięgaj fałszywie – ale, w ogóle nie przysięgajcie לֹּא לְהִשָּׁבַע בִּכְלָל lo lehiszawá.

5,44 powiedziano w torze, kochaj przyjaciół, nienawidź wrogów, a ja mówię kochajcie wrogów אֶהֱבוּ אֶת אוֹיְבֵיכֶם ahawú et ojewejchém.

6,2 gdy dajesz jałmużnę מַעֲשֵׂי חֶסֶד maaséj chesed, nie rozgłaszaj tego.

6,16 kiedy pościcie צָמִים camím – nie bądźcie jak obłudnicy, hipokryci הַצְּבוּעִים hacawuím.

7,12 co byście chcieli, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie! לָכֵן כָּל מַה שֶּׁתִּרְצוּ שֶּׁיַּעֲשׂוּ לָכֶם בְּנֵי הָאָדָם, כֵּן גַּם אַתֶּם עֲשׂוּ לָהֶם..

8,3 [jezus] wyciągnął rękę, dotknął go i rzekł: «bądź oczyszczony!». הוֹשִׁיט יֵשׁוּעַ אֶת יָדוֹ, נָגַע בּוֹ וְאָמַר: "רוֹצֶה אֲנִי! הִטָּהֵר!

8,15 ujął ją (teściową piotra) za rękę, a gorączka ją opuściła. הוּא נָגַע בְּיָדָהּ וְהַחֹם סָר מִמֶּנָּה.9,11-12 dlaczego מַדּוּעַ madúa wasz nauczyciel רַבְּכֶם rabchém jada wspólnie z celnikami i grzesznikami הַחַטָּאִים hachataím? nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają.

9,2 do chorego: odpuszczone są twoje grzechy נִסְלְחוּ־לְךָ חַטֹּאתֶיךָ nislechú-lechá chatotéjcha.

10,1 (śląskie towarzystwo biblijne): jezus zwołał swoich dwunastu uczniów - dał im moc nad nieczystymi duchami (שָׁלְטָן עַל־רוּחוֹת הַטֻּמְאָה szaltán al-ruchót hatumaá), aby je wyrzucali; by uzdrawiali każdą chorobę (כָּל־חֳלִי kol-choli) i wszelką niemoc (kol-madwé כָל־מַדְוֶה).

10,8 gdańska 1881: chore uzdrawiajcie רִפְאוּ אֵת הַחוֹלִים rifú et hacholím, trędowate oczyszczajcie טַהֲרוּ אֵת הַמְּצֹרָעִים taharú et hamecorajím, umarłe wskrzeszajcie הָקִימוּ אֵת הַמֵּתִים hakímu et hametím, dyjabły wyganiajcie אֵת הַשֵׁדִים גָּרֵשׁוּ et haszedím garszú; darmoście wzięli חִנָּם לְקַחְתֶּם chinám lakáchtem, darmo dawajcie חִנָּם תִּתֵּנוּ chinám titenú.

jezus ישוע miłości waszej chcę, a nie ofiary חֶסֶד חָפַצְתִּי וְלֹא זָבַח chesed chafacti weló zawach.

12,14 budny.1574: i szły za nim tłumyהֲמוֹן hamon mnogie, i uzdrowił יִּרְפָּאֵם irpaém wszech ich.

14,8 toruńskie nowe przymierze: daj mi tu na tacy głowę jana chrzcicielaּ תְּנָה־לִּי פֹה בַּקְּעָרָה אֶת־רֹאשׁ יוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל tná-li po bakeará et-rosz johanan hamatbíl. na wieść o tym, jezus chciał być sam, ludzie go znaleźli, uleczył ich i nakarmił.

15,5, budny. 1574: bóg rozkazał mówiąc: czci ojca i matkę כַּבֵּד אֶת־אָבִיךָ וְאֶת־אִמֶּךָkabed et-awichá weét iméch. a kto źle mówi o ojcu albo matce śmiercią niech umrze מוֹת יוּמָת mot jumát. a wy mówicie – kto oddaje bogu co miał dla rodziców – nie musi czcić - nie musi ofiarować/uczcić ojca i matki אֵינוֹ חַיָּב בְּכִבּוּד אָבִיו וְאִמּו ejnó chajáw bechibúd awíw weimó.

15,5, budny. 1574: bóg rozkazał mówiąc: czci ojca i matkę כַּבֵּד אֶת־אָבִיךָ וְאֶת־אִמֶּךָkabed et-awichá weét iméch. a kto źle mówi o ojcu albo matce śmiercią niech umrze מוֹת יוּמָת mot jumát. a wy mówicie – kto oddaje bogu co miał dla rodziców – nie musi czcić - nie musi ofiarować/uczcić ojca i matki אֵינוֹ חַיָּב בְּכִבּוּד אָבִיו וְאִמּו ejnó chajáw bechibúd awíw weimó.

16,26 wujek: cóż pomoże człowiekowi, jeźliby wszystek świat zyskał, a na duszy swej szkodę podjął? כִּי מַה־יּוֹעִיל הָאָדָם שֶׁיִּקְנֶה אֶת־כָּל־הָעוֹלָם וְהִשְׁחִית אֶת־נַפְשׁוֹ ki ma-joil haadám, szeikné et-kol-haolám wehiszchít et-nafszó?

18,3 jeśli się nie nawrócicie, aby być jak dzieci, nie wejdzieci do królestwa niebieskiego אִם־לֹא תָשׁוּבוּ לִהְיוֹת כַּיְלָדִים לֹא תָבֹאוּ אֶל־מַלְכוּת הַשָׁמָיִם im-lo taszúwu lihijót kajeladim lo tawoú el-malchút haszamajím.

18,7-9 biada człowiekowi, przez którego inni w grzech wpadną אוֹי לָאִישׁ שֶׁהַמִּכְשׁוֹל יָבוֹא דַּרְכּוֹ oj laisz szehamichszól jawó darkó.

18,21 piotr zapytał ile razy כַּמָּה פְּעָמִים kama paamím ma wybaczać לסְלַוח lislóach przyjacielowi, siedem wystarczy? jezus odrzekł: siedemdziesiąt siedem.

19,21 wujek: jeźli chcesz być doskonałym, idź, przedaj, co masz, i daj ubogim אִם־חֶפְצְךָ לִהְיוֹת שָׁלֵם לֵךְ מְכֹר אֶת־רְכֻשְׁךָ וְנָתַתָּ לָעֲנִיִּים im-chefecha lihijot szalem lech mchor et-rechuszchá wenatáta leaniím.

19,29 każdy, kto zostawi domy i braci i siostry i ojca i matkę i żonę i synów i pola - dla mnie, ten otrzyma stokroć więcej i życie wieczne כָל־אִישׁ אֲשֶׁר עָזַב בָּתִּים וְאַחִים וַאֲחָיוֹת וְאָב וָאֵם וְאֵשֶׁת וּבָנִים וְשָׂדוֹת לְמַעַן שְׁמִי הוּא יִקַּח מֵאָה שְׁעָרִים וְחַיֵּי עוֹלָם יִירָשׁ kol-isz aszér azáw batím weachím waachajót weáw waém weészet uwaním wesadót lemaán szmí ikách meá szearím wechajéj olám jirósz.

26,56 wtedy wszyscy uczniowie opuścili go i uciekli. אָז עֲזָבוּהוּ כָּל תַּלְמִידָיו וּבָרְחוּ. az azwuhú kol talmidáw uwarchú.

26,68 prorokuj nam, mesjaszu, kto cię uderzył? נַבֵּא לָנוּ, הַמָּשִׁיחַ, מִיהוּ הַמַּכֶּה אוֹתְךָ? nabé lanu, hamaszíjach, mihú hamaké otchá?

27,3-5 gdy judasz dowiedział się o skazaniu jezusa, oddał pieniądze i powiedział: zgrzeszyłem, bo krew niewinną wydałem חָטָאתִי, כִּי דָּם נָקִי הִסְגַּרְתִּי chatáti, ki dam nakí hisgárti. kapłani i starsi powiedzieli: co nas to obchodzi. to twój problem מָה אִכְפַּת לָנוּ? זֶה עִנְיָנְךָ שֶׁלְּךָ ma ichpát lanu? ze inianchá szelchá. judasz rzucił pieniądze הִשְׁלִיךְ אֶת הַכֶּסֶף hiszlích et hakesef הָלַךְ מִשָּׁם וְתָלָה אֶת עַצְמו wyszedł stamtąd i powiesił się halách miszám wetalá et acmó.

27,25 krew jego na nas i na naszych synów דָּמוֹ עָלֵינוּ וְעַל בָּנֵינוּ damó aléjnu weál banéjnu.

27,30 wujek: a plując nań הֵם יָרְקוּ בּו hem jarkú bo, wzięli trzcinę לָקְחוּ אֶת הַקָּנֶה lakchú et hakané i bili głowę jego. ֹוְהִכּוּהוּ עַל רֹאשׁוֹ wehikuchú al roszó.

27,39 wujek: ludzie lżyli go גִּדְפוּ אוֹתוֹ gidfú otó, kiwali głowami הֵנִיעוּ רֹאשָׁם roszám.

28,12-13 dali żołnierzom sumę pieniędzy znaczną נָתְנוּ לַחַיָּלִים סְכוּם כֶּסֶף נִכָּר natnú lachajalím schúm kesef nikár. powiedzcie tak: przyszli jego uczniowie nocą i wykradli go הַגִּידוּ כָּךְ: בָּאוּ תַּלְמִידָיו בַּלַּיְלָה וְגָנְבוּ אוֹתוֹ hagidu kach: bau talmidáw balájla weganwú otó.

18 wyświetleń0 komentarzy

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

behar בְּהַ֥ר na górze (kpł. 25,1-26,2) – ten fragment tory nie opowiada żadnej historii, nic się tam nie dzieje oprócz tego, że kiedy mojżesz משה był na górze synaj סִינַ֖י bóg wyłożył mu swoje praw

emor אמור powiedz (kpł. 21,1 – 24,23) - prawa dotyczące kohenów, kobiet i ożenków, szabatu i świąt. to tutaj jest znane na całym świecie prawo oko za oko עין תחת עין ajn tachat ajn (24.20), które rabi

kedoszim קְדֹשִׁ֣ים święci (kpł. 19,1 – 20,28) czy ten fragment tory należy wyciąć z całości, oprawić w ramki, chodzić po podwórku i głosić jego prawdę? miłość, szacunek do człowieka, miłosierdzie, uc