josef chaim brenner 99. rocznica śmierci

Aktualizacja: 3 maj 2020

dzisiaj 99. rocznica śmierci josefa chaima brennera. wielki i ważny człowiek i pisarz hebrajski. hebrajska książka chaima beera (חיים באר) גם אהבתם גם שנאתם, w której podtytule są trzy postaci: bialik, brenner, agnon, mówiąca o wzajemnych relacjach między nimi już pokazuje miejsce brennera w literaturze hebrajskiej. o bialiku i agnonie coś polski czytelnik i rynek książki słyszeli. o brennerze? przed wojną owszem, trochę było. brennera głównie przekładał gerszom szofman, ale też bardziej przy stoliku zdrajców, bo szofman był traduttore traditore. poszukiwania w internecie dają słabe efekty. nawet wikipedia polska nie ma o nim hasła. najobszerniej pisze o brennerze hebraistka agnieszka podpora w pracy “święty socjalistycznej palestyny – józef chaim brenner po polsku”. (przekładaniec 2014/29). tak! józef! nie josef :) zawsze narzekam na anglosaskie transkrypcje hebrajskich imion, nazw i nazwisk, a tu nie tylko nie yosef, to nawet nie josef! ale nie przesadzałbym z tym józefem. (osobiście nie lubię jak obcokrajowcy mówią do mnie thomas, bo jestem jednak tomasz, więc uszanowałbym josefa). tekst podpory dość obszerny i ciekawy. główny jego tzw. zrąb, to omówienie tej zdrady przekładowej szofmana wobec opowiadań brennera. a o brennerze naprawdę jest co pisać. zajrzyjcie choćby do jego hebrajskiej biografii pióra anity szapiry (אניטה שפירא) – ברנר סיפור חיים. zatem, po pierwsze dalej czekamy na nowe przekłady wspaniałej twórczości niesłusznie nieobecnego w polsce obok innych hebrajskich pisarzy brennera, ale także na więcej o samym autorze, szlachetnym człowieku, który urodzony w imperium rosyjskim i tam też przeżył swoje (jednak przeżył!), do palestyny przybył w 1909, by zginąć na ziemach mandatu brytyjskiego, jako ofiara arabskich zamieszek w jaffie w1921 roku. za rok okrągła 100. rocznica jego śmierci i być może wciąż nie będzie po polsku ani jego biografii, ani poważniejszych przekładów jego prac, ale wierzę, że do tej pory kilka słów o brennerze i trochę przekładów, jakieś minimum, pojawi się u nas w kafé. wypatrujcie kobyłki u płota :). foto : okładka książki anity szapiry, biografii brennera.


32 wyświetlenia0 komentarz

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

o prozie amosa oza, w drugą rocznicę śmierci (2018)

amos oz urodził się i przeżył lat 79 w palestynie, która, gdy miał dziewięć lat, stała się izraelem. “kiedy miałem pięć lat, może dwa, trzy tygodnie po tym, jak pojąłem litery, od razu wziąłem i napis

amos oz – rezolucja onz w 1947

29 listopada 1947 onz przyjmuje rezolucję podziału palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie. arabowie tego samego dnia rozpoczęli wojnę, ale żydzi świętowali. tak to opisuje amos oz w "opowieści

© hebrajska kafé projekt | hebrajskakafe@gmail.com

 

563 pne – budda – siddhartha gautama בודהה - סידהארטהה גאוטמה  – inicjator buddyzmu | 100 stary testament תנ"ך – kanon judaizmu | 120 nowy testament ברית החדשה – kanon chrześcijaństwa | 500 talmud תלמוד – komentarz to pięcioksięgu | 1541 wujek – jakub wujek – polski ksiądz, tłumacz biblii | 1700 beszt – światło ogniska - baal szem tow  - israel ben eliezer ישראל בן אליעזר – inicjator chasydyzmu | 1787 kocker rebe – światło prawdy - menachem mendel morgensztern מנחם מנדל מורגנשטרן – rabin w kocku | 1798 mickiewicz – adam mickiewicz – poeta, dramatopisarz polski | 1810 salanter – światło sumienia - israel lipkin misalant ישראל ליפקין מסךנט. inicjator moralno-etycznego ruchu musar | 1810 geiger – światło postępu – awraham geiger, inicjator reformy judaizmu | 1838 chafec chajim – światło słowa - israel meir hakohen ישראל מאיר הכהן - założyciel jeszywy w raduniu, propagator czystej i etycznej mowy |1873 bialik – chaim nachman bialik חיים נחמן ביאליק – poeta hebrajski | 1881 kaplan – światło idei – mordechaj kaplan מרדכי קפלן – inicjator judaizmu rekonstrukcjonistycznego | 1887 agnon światło tory - szmuel josef agnon שמואל יוסף עגנון - pisarz hebrajski | 1904 jeszurun – awot jeszurun אבות ישורון poeta hebrajski | 1910 alterman - natan alterman נתן אלתרמן – poeta i dramatopisarz hebrajski |1924 amichaj – światło lodówki - jehuda amichaj יהודה עמיחי - poeta hebrajski |1928 wine – światło człowieka – sherwin wine - inicjator judaizmu humanistycznego |1938 steinzalc – światło kamienia – adin ewen israel עדין אבן ישראל – rabin. autor wersji talmudu we współczesnym hebrajskim |1939 oz – światło pokoju - amos oz עמוס עוז - pisarz hebrajski i izraelski działacz pokojowy | 1939 einstein – arik einstein אריק איינשטיין – piosenkarz i kompozytor izraelski | 2006 pardes lauder – tu: pięcioksiąg we współczesnym żydowskim przekładzie na język polski.