tora co tydzień - kedoszim

trzydziesty fragment tory (kpł. 19,1 – 20,28) na kolejny tydzień. z 613 przykazań [nakazów i zakazów] תרי"ג מצוות tarjag micwot, poznaliśmy dotąd 211, a z nich 76 uznaliśmy za aktualne. w dzisiejszym fragmencie jest 51 przykazań, z których 33 uznajemy, łącznie z poprzednimi uznajemy 109. doczekaliśmy wielu ważnych przykazań, dotyczących miłosierdzia, uczciwości, empatii, wrażliwości, obyczajów. pierwszy przekład tekstu tory pochodzi z tory pardes lauder, a kolejne, jeśli tu występują, pochodzą z:

zofii – biblia królowej zofii, aleksander z jaszowic i inni (1455, katolicki)

wujek – biblia wujka, jakub wujek (1599, katolicki).

bt – biblia tysiąclecia, wielu autorów (1965, katolicki)

romaniuk – biblia warszawsko-praska (1997, katolicki)

cylkow – tora, izaak cylkow (1883, żydowski)

(przekłady według www.bibliepolskie.pl)

212/77 isz imo’ weawi’w tirau’ איש אמו ואביו תיראו człowiek będzie szanował swoją matkę i swego ojca. wujek: każdy się bój ojca swego i matki swéj. cylkow, śtw podobnie. kruszyński i mieses: niechaj każdy czci. bt: każdy z was będzie szanował matkę i ojca. poznańska, eib: niech każdy ma w poszanowaniu swoją matkę i ojca. romaniuk: niech każdy z was okazuje bojaźń matce i ojcu.

213/77 al tifnu’ el-haelili’m אל תפנו אל-האלילם nie zwracajcie się ku bożkom. nie zwracajcie się do bałwanów. gdańska 1881: nie udawajcie się za bałwany. gdańska 2017: nie będziecie się zwracać do bożków. tak powtarzają wszyscy, oprócz: romaniuk: nie zwracajcie się ku idolom. eib: nie zwracajcie się do marnych bóstw.

214/77 weelohe’i masecha’ lo taasu’ lache’m. nie wykonujcie odlewów bożków. wujek: ani bogów litych sobie czyńcie. kruszyński: bóstw lanych nie róbcie sobie. poznańska: nie róbcie sobie bogów z lanego metalu. romaniuk: nie odlewajcie sobie bożków z metalu.

215/77 nie jeść pozostałości z ofiary po wyznaczonym terminie.

216/78 uwekucreche’m et-kcir arceche’m lo techale’ pea’t sadecha’ likcor. gdy będziecie żąć plon waszej ziemi nie [ścinajcie] całkowicie skrajów waszych pól. zofii: a gdyż będziesz żąć nasienie ziemie twej, nie przyżniesz aż do samej ziemie. wujek: a gdyż będziesz żąć nasienie ziemie twej, nie przyżniesz aż do samej ziemie. cylkow: gdy zżynać będziecie użątek ziemi waszej, do skraju pola twojego nie wyżynaj. mieses: nie wyrzynaj aż do kraju pola swego. bt: nie będziesz żął aż do samego skraju pola. poznańska: nie ogołacajcie pola do samego skraju. poznańska: kiedy będziecie zbierali żniwo na swojej ziemi, nie ogołacajcie pola do samego skraju. romaniuk: kiedy będziecie mieli żniwa w waszym kraju, nie ścinajcie wszystkiego aż do samych krańców waszego pola.

217/79 we leke’t kcircha’ lo telake’t ולקט קצירך לא תלקט nie podnoś kłosów twojego żniwa, które upadły. zofii: ani opuszczone kłosy będziesz zbirać. wujek: ani pozostałych kłosów zbierzesz. cylkow: pokłosia żniwa twego nie podbieraj. bt: nie będziesz zbierał kłosów pozostałych na polu. romaniuk: nie zabierajcie kłosów, które zostają na polu.

218/80 podobnie, by nie zabierać kłosów. leani’ ulage’r taazo’w otam לעני ולגר צעזוב אתם bo to ma być zostawione dla biednych. zofii: ubogim ❬i❭ pątnikom zbirać niechasz. wujek: ubogim i gościom na zbieranie zostawisz. gdańska 1881: ubogiemu i przychodniowi zostawisz je. cylkow: ubogiemu i cudzoziemcowi. inni podobnie – dla przybysza, cudzoziemcowi.

219/81 podobnie j.w.

220/82 wekarmecha’ lo teole’l וכרמך לא תעולל. zofii: gron z ręku twych odpadłych zgromadzać będziesz. wujek: ani w winnicy twojéj gron i jagód upadających zbierzesz. cylkow: winnicy téż twojej nie obieraj do szczętu. romaniuk: nie będziesz też ogałacał do ostatniego grona winnych krzewów.

221/83 leani’ ulage’r taazo’w otam לעני ולגר צעזוב אתם. podobnie, by zostawić owoce biednym i nieżydom.

222 84 podobnie – pozostawiać.

223/85 podobnie - nie zbierać, co spadło.

224/86 lo tignowu’ לא תגנבו nie będziecie kraść. zofii: nie uczynicie kradziestwa.

225/87 i 226/88 lo teszakru’ welo-techchaszu לא תשקרו ולא תחכשו nie będziecie zaprzeczać fałszywie i nie okłamiecie. zofii: nie będziecie łgać ani zdradzi żadny. wujek: nie będziecie kłamać, ani będzie osukiwał żaden. ncylkow: niezapierajcie się i nie oszukujcie. mieses: nie popełniajcie fałszu, ani kłamu. śtb: nie zapierajcie się i nie oszukujcie.

227/89 we-lo tiszaweu wiszmi laszeker ולא-תשבעו nie będziesz przysięgać kłamliwie na moje imię. zofii: nie będziesz krzywoprzysięgać na imię me ani pokalasz imienia pana boga twego. cylkow: nie przysięgajcie na imię moje dla fałszu. romaniuk: nie będziecie fałszywie przysięgać na moje imię, bo w ten sposób zhańbilibyście imię swojego boga.

228/90, 229/91, 230/92 we lo-taaso’k et ree’cha welo tigzol lo-talin peulat sachar. nie będziesz uciskał twego bliźniego. nie będziesz rabował. nie będziesz przetrzymywał u siebie zapłaty. zofii: nie uczynisz nasila bliźniemu swemu ani mocy snędzisz jego. nie ostanie służba sługi twego u ciebie eż do jutra. wujek: nie będziesz kładł potwarzy na bliźniego twego, ani go gwałtem ściśniesz: nie zmieszka praca najemnika twego. cylkow: nie uciskaj bliźniego twego i nie obdzieraj; nie przetrzymuj przez noc płacy najemnika przy sobie do rana. romaniuk: Nie będziesz uciskał twojego bliźniego i nie będziesz go wyzyskiwał. Zapłaty robotnikowi najemnemu nie będziesz zatrzymywał.

231/93 i 232/94 lo-tekale’l cheresz we-lifnej iwer lo-titen michszol לא-תקלל חרש ולפני עור לא תתן מכשול. nie będziesz przeklinał [nawet] głuchego. Nie będziesz kładł przeszkody przed człowieka, który jest ślepy [w jakiejś sprawie]. zofii: Nie będziesz łajać głuchemu ani przed ślepym położysz urazu. wujek: nie będziesz złorzeczył głuchemu, ani przed ślepym nie będziesz kładł zawady. kruszyński: nie będziesz przeklinał głuchego, a przed ślepym nie postawisz przeszkody. bt: nie będziesz złorzeczył głuchemu. nie będziesz kładł przeszkody przed niewidomym. poznańska: nie przeklinaj głuchego, a ślepemu nie rzucaj kłody.

233/95, 234/96, 235/97 lo taasu awe’l bamiszpa’t lo-tisa’ pnej-dal welo-tehdar pnej gadol becede’k tiszpot amitcha’ לא-תעשו עול המשפט לא-תשא פני-דל ולא תהדר פני גדול בצדק תשפט. nie będziesz wypaczał prawa. nie będziesz faworyzował biednego ani wyróżniał bogatego. sprawiedliwie będziesz osądzał swojego bliźniego. zofii: nie uczynisz, coż złościwego jest, ani będziesz niesprawiedliwie sędzić. nie przymiesz persony ubogiej ani ćci oblicza mocnego. sprawiedliwie sędzi twemu bliznemu. cylkow: Nie czyńcie krzywdy w sądzie, nie uwzględniaj osoby biednego, ani uszanuj osoby możnego; sprawiedliwie sądź bliźniego twego. bt: nie będziecie wydawać niesprawiedliwych wyroków. nie będziesz stronniczy na korzyść ubogiego, ani nie będziesz miał względów dla bogatego. sprawiedliwie będziesz sądził bliźniego. romaniuk: przy wydawaniu wyroków będziesz się strzegł wszelkiej niesprawiedliwości: nie będziesz stronniczo łagodny dla ubogich i nie będziesz miał względów na bogaczy. będziesz sądził sprawiedliwie twojego bliźniego. śtb: nie czyńcie krzywdy w sądzie; nie uwzględniaj osoby biednego, ani nie uszanuj osoby zamożnego; sądź twojego bliźniego sprawiedliwie.

236/98 i 237/99 lo telech rachi’l lo taamod al-dam ree’cha לא תלך רכיל לא תעמוד על-דם רעך. nie będziesz chodził jako plotkarz pomiędzy swoim ludem. nie będziesz stał w miejscu, gdzie życie twojego bliźniego jest w niebezpieczeństwie. zofii: nie będziesz osoczcą ani rzeptający o ludziech. nie stoj przeciwko krwi swego bliznego. wujek: nie będziesz potwarcą, ani podszczuwaczem między ludem. nie będziesz stał przeciw krwi bliźniego twego. cylkow: nie chodź jako oszczerca w narodzie twoim; nie stań przeciw krwi bliźniego twego. bt: nie będziesz szerzył oszczerstw między krewnymi, nie będziesz czyhał na życie bliźniego. romaniuk: nie będziesz rzucał oszczerstw na twoich bliźnich. Nie będziesz także występował jako świadek przeciwko krwi twego bliźniego. śtb: nie krąż jako oszczerca pośród twoich pokoleń; nie powstań przeciw krwi twojego bliźniego. eib: nie będziesz szerzył oszczerstw między swymi ludźmi i nie będziesz nastawał na krew swego bliźniego.

238/100, 239/101, 240/102 lo tisne’ et-achicha’ bilwache’cha hochea’ch tochia’ch et-amitcha’ we-lo’ tisa’ ala’w chet. nie będziesz nienawidził swojego brata w swoim sercu. będziesz odpowiednio napominał twojego bliźniego, ale nie weźmiesz na siebie grzechu [publicznego zawstydzania] go. zofii: nie będziesz nienawidzieć brata twego w sercu twem, ale jawnie karzy ji, aby nie miał s niego grzecha. wujek: nie miéj w nienawiści brata twego w sercu twojem: ale go jawnie karz, abyś nie miał grzechu dla niego. cylkow: nie miej w nienawiści brata twojego w sercu twojém; napominać napominaj bliźniego twego, abyś nie ponosił grzechu za niego. bt: nie będziesz żywił w sercu nienawiści do brata. będziesz upominał bliźniego, aby nie ponieść winy z jego powodu. romaniuk: w sercu swoim nie będziesz żywił nienawiści do swego brata, ale upomnisz twojego bliźniego, aby cię nie obciążył grzech z jego powodu.

241/103, 242/104, 243/105 lo-tikom we lo-titor et bnei-amcha’ weahawta’ et-reecha’ kamo’cha. nie będziesz mścił się i nie będziesz żywił urazy do synów twojego ludu, będziesz [troszcząc się] kochał bliźniego, tak [jak kochasz] siebie. zofii: nie szukaj pomsty ani wspomieniesz krzywoty mieszczan twych. miłuj bliznego twego jako sam siebie. wujek: nie szukaj pomsty, ani pamiętać będziesz krzywdy sąsiadów twoich: będziesz miłował przyjaciela twego, jako sam siebie. bt: nie będziesz szukał pomsty, nie będziesz żywił urazy do synów twego ludu, ale będziesz miłował bliźniego jak siebie samego. romaniuk: nie będziesz się mścił i nie będziesz nosił w sercu urazy do żadnego spośród synów twego narodu. będziesz miłował bliźniego twego jak siebie samego.

244/105, 245/105, 246/105, 247/105 tych przykazań dotyczących krzyżowania zwierząt i owoców oraz spożywania owoców nie cytujemy i nie uznajemy.

248/105, 249/105, 250/105 lo tochlu’ al-hada’m lo tenachszu’ we’lo teonenu’. לא תאכלו על ה-דם לא תנחשו ולא תעוננו. nie będziecie jedli [mięsa z oddania], gdy [jego] krew [jeszcze nie była pokropiona na ołtarz]. nie będziecie wróżyć ani zdawać się na przepowiednie. zofii: nie będziecie jeść mięsa se krwią. nie będziecie guślić ani dbać snow. wujek: nie będziecie jeść ze krwią. nie będziecie wróżyć i snów nie będziecie przestrzegać. cylkow: nie jadajcie wobec krwi; nie zajmujcie się wróżbiarstwem i czarami! pozostali mówią o jedzeniu z krwią, o wróżbach, o czarach.

251/105, 252/105 lo taki’fu pea’t rosze’chem welo’ taszchi’t et pea’t zkane’cha לא תקיפו פאת ראשכם ולא תשחית את פאת זקנך. nie będziecie obcinać [włosów] po bokach waszej głowy i nie będziesz niszczył [goląc] boków twojej brody. zofii: ani okrągle będziecie strzyc krczyce, ani będziecie golić brody. wujek: ani wkoło będziecie strzydz włosów, ani brody golić będziecie. cylkow: nie podstrzygajcie kolisto boków głowy waszej, a nie psuj końców brody twojej. romaniuk: włosów waszych na głowie nie będziecie strzygli w kształt koła, nie będziecie też golili bokobrodów. śtb: nie podstrzygajcie koliście boków waszej głowy i nie psuj końców twojej brody.

253/105 uchto’wet kaaka’ lo titnu’ bache’m וכתבת קעקע לא תתנו בכם nie będziecie robić sobie tatuaży. zofii: znamienia a blizn nie czyńcie wam. wujek: piątna sobie czynić będziecie. cylkow: napisów nakłówanych nie nadawajcie sobie. bt: nie będziecie się tatuować.

254/105 umikdaszi’ tirau’ ומקדשי תראו będziecie czcili moją świątynię. zofii: święci mej bojcie się. wujek: świątnice mojéj bójcie się. cylkow: świątynię moję czcijcie. bt: szanować mój święty przybytek. eib: czcili moje świętości.

255/105, 256/105 al tifnu el haawot אל תפנו אל-האבות nie będziecie zwracać się do nekromantów i szamanów. zofii: nie przychylajcie się ku czarownikom ani od guślnikow cso pytajcie. wujek: nie skłaniajcie się do czarowników, ani się wieszczków niocz pytajcie. cylkow: nie zwracajcie się do zażegnywaczy i znachorów. bt: nie będziecie się zwracać do wywołujących duchy ani do wróżbitów. poznańska: nie zwracajcie się do wywołujących duchy i do jasnowidzów. śtb: nie zwracajcie się do czarowników i wiedzących.

257/106 mipnej seiwa takum wehada’rta pnej zake’n מפני שיבה תקום והדרת פני זקן wstaniesz przed sędziwym człowiekiem i uhonorujesz obecność mędrca tory. zofii: przeciwko szadym głowam powstani a poćci twarz starego. wujek: przed głową szędziwą powstań a czcij osobę starego. bt: przed siwizną wstaniesz, będziesz szanował oblicze starca. romaniuk: przed [człowiekiem] o białej głowie wstaniesz na znak szacunku i uszanujesz osobę starca.

258/107, 259/108 lo-taasu’ awe’l bamiszpa’t bamida’ bamiszka’l uwamesura’. moznej cedek awnej-ceedek eifat cedek wehi’n cedek לא-תעשו עול במשפט במידה במשקל ובצשורה. מאזני-צדק אבני-צדק איפת-צדק והין-צדק nie będziesz wypaczał prawa [przez fałszywe] miary, odważniki ani miary objętości. będziesz miał uczciwe szale [wagi] i uczciwe odważniki i uczciwe miarki na sypkie i uczciwe miarki na płyn. zofii: wagę sprawiedliwą, rowną będziecie mieć [wagę] a sprawiedliwy korzec i prawą mia❬r❭kę. wujek: szale sprawiedliwe, i równe niech będą gwichty, sprawiedliwy korzec, i kwarty sprawiedliwe. cylkow: wagi rzetelne, ciężarki rzetelne, efa rzetelna i hin rzetelny mieć będziecie.

260/109 ki-isz isz asze’r jekale’l et-awi’w we-etimo’ mot jamu’t כי-איש איש אשר יקלל את-אביו ואת-אמו מות ימות jeżeli ktokolwiek przeklina swego ojca albo swoją matkę, musi ponieść śmierć. zofii: ktoż poklnie otca albo macierz, śmiercią umrze. wujek: ktoby złorzeczył ojcu swemu, albo matce, śmiercią niechaj umrze. bt: ktokolwiek złorzeczy ojcu albo matce, będzie ukarany śmiercią.

261/109 weisz aszer ikach... isrefu’ oto’ ואיש אשר יקח... ישרפו אותו jeżeli mężczyzna poślubi... spalą w ogniu jego i... zofii: ktoż nad dziewkę żonę pojmie macierz jej, grzech jest uczynił, żywo spalon będzie. bt: jeżeli ktoś bierze za żonę kobietę i jej matkę, dopuszcza się rozpusty: on i one będą spaleni w ogni. [jest tam więcej przypadków]

262/109 welo telchu bechuko’t hago’j ולא תלכו בחקת הגוי nie będziecie naśladować zwyczajów narodów. zofii: nie chod❬ź❭cie w włosnościach narodow. wujek: nie chodźcie w ustawach narodów. kruszyński: nie pójdziecie za zwyczajami narodu. bt: nie będziecie postępować według obyczajów narodu. romaniuk: nie będziecie też postępować według zwyczajów zachowywanych przez ludy.

9 wyświetleń0 komentarzy

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

behar בְּהַ֥ר na górze (kpł. 25,1-26,2) – ten fragment tory nie opowiada żadnej historii, nic się tam nie dzieje oprócz tego, że kiedy mojżesz משה był na górze synaj סִינַ֖י bóg wyłożył mu swoje praw

emor אמור powiedz (kpł. 21,1 – 24,23) - prawa dotyczące kohenów, kobiet i ożenków, szabatu i świąt. to tutaj jest znane na całym świecie prawo oko za oko עין תחת עין ajn tachat ajn (24.20), które rabi

kedoszim קְדֹשִׁ֣ים święci (kpł. 19,1 – 20,28) czy ten fragment tory należy wyciąć z całości, oprawić w ramki, chodzić po podwórku i głosić jego prawdę? miłość, szacunek do człowieka, miłosierdzie, uc