moral-etyka co tydzień (4) – sodoma i nóż

tora תורה pięć pierwszych ksiąg biblii. pirkej awot פרקי אבות traktat miszny, dotyczący etyki. jezus ישוע nieuznany w judaizmie mesjasz. budda בודהה hindus, znalazł drogę do szczęścia. kocker rebe קוצקר רבה, menachem mendel morgenstern z kocka, bezkompromisowy chasyd, żądający prawdy.

tora, fragment (4) wajerá (rdz. 18,1-22,24) dużo się tu dzieje.

rdz. 17, 4 (piela): żyj po bożemu i bądź porządnym człowiekiem - tak jeszcze w poprzednim fragmencie powiedział bóg do abrama (późniejszego abrahama). i co dalej?

rdz.19, 8 mieszkańcy sodomy urągają lotowi i grożąc, chcą się spotkać z jego gośćmi (aniołami), a lot w ich obronie proponuje im (piela): „mam dwie córki. obie czyste dziewice. zróbcie z nimi co wam się żywnie podoba”. oni jednak dalej grozili aniołom, a ci tych ludzi (19, 11) „porazili ślepotą”, chikú basanwerím הִכּוּ֙ בַּסַּנְוֵרִ֔ים. potem:

rdz. 19, 36 (piela): obie córki lota zaszły w ciążę z własnym ojcem. watachariéna sztej banót-lot וַֽתַּהֲרֶ֛יןָ שְׁתֵּ֥י בְנֽוֹת־ל֖וֹט מֵאֲבִיהֶֽן. abraham przeprowadził się z okolic dębów mamrego do miasta gerar, gdzie rządził król awimelech, któremu:

rdz. 20, 12 (piela): o sarze, która była jego żoną , mówił że jest jego siostrą. wajomár awraham el-sará isztó achotí וַיֹּ֧אמֶר אַבְרָהָ֛ם אֶל־שָׂרָ֥ה אִשְׁתּ֖וֹ אֲחֹ֣תִי. awimelech wziął sarę na dwór (przez co bóg czyni niepłodnym – tak - cały dwór królewski). bóg ostrzega króla, wyjawia prawdę i straszy. wtedy awimelech z pretensjami przychodzi do abrahama, a ten tłumaczy:

rdz. 20, 12 (piela): ona rzeczywiście jest moją siostrą, choć przyrodnią achotí bat-awí אֲחֹתִ֤י בַת־אָבִי֙. sara, kiedy nie mogła mieć dziecka, posłała do abrahama swą służącą hagar, ta urodziła mu syna izmaela, ale teraz, gdy sara niespodziewanie urodziła syna icchaka, nakazała mężowi:

rdz. 21, 10 (piela): wyrzuć z domu tę niewolnicę i jej syna. garész haamá hazót weét-bna גָּרֵ֛שׁ הָאָמָ֥ה הַזֹּ֖את וְאֶת־בְּנָ֑הּ, co abraham uczynił, a hagar i izmael bliscy byli śmierci na pustyni. potem abraham, nie wiedząc, że bóg go tylko próbuje:

rdz. 22, 10 (piela): wyciągnął rękę i wziął nóż, aby zarżnąć syna. waiszlách awraham et-jadó waikách el-hamaachélet liszchót et-bno וַיִּשְׁלַ֤ח אַבְרָהָם֙ אֶת־יָד֔וֹ וַיִּקַּ֖ח אֶת־הַֽמַּאֲכֶ֑לֶת לִשְׁחֹ֖ט אֶת־בְּנֽוֹ.

pirkej awot, 1,4: jose ben joezer יוסי בן יועזר: niech twój dom będzie domem narad mędrców. żyj w kurzu (עפר afár) ich stóp i spragniony pij ich słowa.

jezus (mt 5,3): aszréj aniéj harúach אַשְׁרֵי עֲנִיֵּי הָרוּחַ szczęśliwi ubodzy duchem.

jezus (mt 5,21): słyszeliście, że kto by zabił, pójdzie pod sąd, a ja wam mówię, każdy kto się gniewa ikcóf יִקְצֹף, pójdzie pod sąd – leweit din לְבֵית דִּין.

jezus (mt 5, 24): idź pogódź się z bliźnim – lech kapér et-pnéi achícha לֵךְ כַּפֵּר אֶת־פְּנֵי אָחִיךָ, a potem złóż swój dar – korbanchá קָרְבָּנֶךָ w świątyni.

budda, ośmioraka ścieżka, 4: peulá nachoná פעולה נכונה słuszny czyn (postępowanie) – nie odbierać sobie życia, nie brać tego co nie dane, powstrzymywać się od złych praktyk seksualnych, od niewłaściwej mowy, nie odurzać się i nie narkotyzować.

kocker rebe: jest człowiek powściągliwy מתון matún, i jest leniwy עצל acél. powściągliwy nie śpieszy się, myśli raz i dwa razy, potem robi. leniwy śpieszy się z decyzją i robotą, bo jest leniwy, by pomyśleć.

5 wyświetleń0 komentarzy

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

behar בְּהַ֥ר na górze (kpł. 25,1-26,2) – ten fragment tory nie opowiada żadnej historii, nic się tam nie dzieje oprócz tego, że kiedy mojżesz משה był na górze synaj סִינַ֖י bóg wyłożył mu swoje praw

emor אמור powiedz (kpł. 21,1 – 24,23) - prawa dotyczące kohenów, kobiet i ożenków, szabatu i świąt. to tutaj jest znane na całym świecie prawo oko za oko עין תחת עין ajn tachat ajn (24.20), które rabi

kedoszim קְדֹשִׁ֣ים święci (kpł. 19,1 – 20,28) czy ten fragment tory należy wyciąć z całości, oprawić w ramki, chodzić po podwórku i głosić jego prawdę? miłość, szacunek do człowieka, miłosierdzie, uc