komentarz do tory (3) układ abrama

lech lechá לֶךְ־לְךָ֛ idź (bereszit, rdz. 12,1-17,27).

tytuł tego fragmentu niezręcznie tłumaczy się na polski. jego znaczenie, mówią rabini, to wyjdź z ziemi tej i idź. idź dla siebie, w swojej sprawie. na pewno nie powiemy idź sobie.

abram, który jest tu centralną postacią, pojawia się pod koniec poprzedniego fragmentu, jako syn teracha תֶּ֜רַח, który przeprowadził się z rodziną idąc do ur w chaldecji do krainy kanaan כְּנַ֔עַן, ale osiedlił się charanie חָרָ֖ן. teraz 12,2 bóg abramowi poleca iść dalej i obiecuje 12,3 uczynić zeń wielki naród ג֣וֹי גָּד֔וֹל goj gadol i 12,3 błogosławić tym, którzy pobłogosławią abramowi אֲבָֽרְכָה֙ ewarchá - i przekląć מְקַלֶּלְךָ֖ mekalelchá tych, którzy przeklną abrama. to dzięki abramowi – czytamy dziś w torze - wszyscy będą błogosławieni. 12,6 abram dotarł do kanaanu, gdzie mieszkali ludzie, ale biblia popiera zajęcie cudzej ziemi i sugeruje, że abram dobrze czyni także dla innych. 12,10 kiedy nastaje głód, abram idzie do egiptu i 12,11 dopuszcza się kłamstwa wobec faraona, 12,13 mówiąc, że ta piękna sara, to jego siostra, a nie żona, dzięki czemu faraon nie zabija abrama, tylko kupuje od niego siostrę, z czego nauka - kłamstwo samo w sobie jest neutralne i podobnie jak prawda, jest tylko narzędziem, którym należy się odpowiednio posługiwać, często dla dobra człowieka, ale nigdy przeciw niemu. 12,19 faraon dowiedział się, że sara to nie siostra, więc mówi: weź (swą żonę) i idź קַ֥ח וָלֵֽךְ kach waléch. nawiązując do tytułu fragmentu, teraz istotnie możemy go przetłumaczyć: idź se. 13,1 odprawiony przez faraona, abram dociera do kanaan, gdzie 13,9 rozstaje się z lotem, a potem go broni przed obcymi.

i znów dochodzi 15,8 do przymierza abrama z bogiem, który obiecuje abramowi ziemie innych narodów i rozmnożenie jego ludu. tymczasem sara jest bezpłodna, więc daje 16,2 abramowi swą służącą hagar הָגָֽר, a ta jako brzemienna zaczęła lekceważyć sarę. sara ją upokarza, wtedy 16,1 hagar ucieka na pustynię. urodziła izmaela יִשְׁמָעֵ֔אל iszmaela. potem bóg 17,7 zawiera przymierze z abramem, nakazując 17,10 obrzezanie i 17,21 zapowiada abramowi syna.

tora opowiada tu, że bóg stoi po stronie abrama, który jest początkiem żydowskiego narodu, bóg trzyma stronę żydów, a nie innych narodów.

14 wyświetleń0 komentarzy

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

behar בְּהַ֥ר na górze (kpł. 25,1-26,2) – ten fragment tory nie opowiada żadnej historii, nic się tam nie dzieje oprócz tego, że kiedy mojżesz משה był na górze synaj סִינַ֖י bóg wyłożył mu swoje praw

emor אמור powiedz (kpł. 21,1 – 24,23) - prawa dotyczące kohenów, kobiet i ożenków, szabatu i świąt. to tutaj jest znane na całym świecie prawo oko za oko עין תחת עין ajn tachat ajn (24.20), które rabi

kedoszim קְדֹשִׁ֣ים święci (kpł. 19,1 – 20,28) czy ten fragment tory należy wyciąć z całości, oprawić w ramki, chodzić po podwórku i głosić jego prawdę? miłość, szacunek do człowieka, miłosierdzie, uc