agnon, beszt, hamagi'd, baa'l pri haare'c

agnon – światło tory. szmuel josef agnon, w kręgach buczackich do 1907 znany jako szmuel josef czaczkes. wtedy jako dwudziestolatek wyjechał do kraju izraela nie w rękach izraela. rok później napisał opowiadanie „aguno’t” (liczba mnoga od aguna’ – kobieta przywiązana, zależna prawnie od męża, który ją opuścił) i podpisał „agnon”. i tak zostało do nagrody nobla (1966) i do śmierci (1970). jak widać, nagrodą długo się nie cieszył. napisał pięć powieści i mnóstwo (pewnie ktoś policzył ile) opowiadań. na przykład sympatyczne historyjki o beszcie. beszt to skrótowiec - baal szem tow, znaczy „pan dobrego imienia”. to jego leśny pseudonim, z którym przeszedł do historii, bo zwał się israel ben eliezer. zapoczątkował chasydyzm, ale nie tak, że zasiadał za biurkiem i spisywał idee, tylko raczej do lasu chodził i gadał z drzewami i z ogniskiem. potem ludzie zaczęli spisywać co tam mówił. w jednym ze swych opowiadań agnon stwierdził, że to co napisane, wyryte (charut חרות ) na papierze, przestaje być wolnością (cheirut חירות ). o beszcie oczywiście pisało wielu, na przykład szymon dubnow, mam tu jego grubą książkę. eliezer sztajnman (אליעזר שטיינמן) napisał cienką, też ją tu mam (może warto ją „przełożyć” – to znaczy z półki do tłumaczenia na półkę przełożone :). on też napisał broszurkę o pierwszych migracjach chasydów z naszych rejonów do ziemi świętej. też ją tu mam, do „przełożenia”. wśród tych migrantów był menachem mendel z witebska, który zabrał ze sobą trzystu chasydów. najpierw był w safedzie (cfat צפת) ale po pogromach przeniósł się do tyberiady (tweria טבריה) i tam grób jego. tu wracamy do opowiadań agnona – tenże menachem zostawił po sobie „wyrytą” książkę „pri haa’rec” (פרי ארץ – owoc kraju), a był jednym z czterech uczniów hamagi’da (dow ber z międzyrzecza) na zapadłej wiosce, gdy hamagi’d jeszcze był nieznany. w opowiadaniu agnon pisze, jednym z uczniów był "baa'l pri haa'rec" - autorem (panem, właścicielem) (książki) pri haa'rec. generalnie, gdy pisze się czy mówi o kulturze hebrajskiej, trzeba używać dużo nawiasów.

2 wyświetlenia0 komentarz

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

świece bnejbrakowe - נרות בני ברק

w piątki wczesnym popołudniem w radio kan bet ma swoją audycję publicystyczną znany izraelski muzyk kobi oz (jak amos oz, tak, ale to nie rodzina, bo amos oz właściwie nazywał się amos klausner) i ten

© hebrajska kafé projekt | hebrajskakafe@gmail.com

 

563 pne – budda – siddhartha gautama בודהה - סידהארטהה גאוטמה  – inicjator buddyzmu | 100 stary testament תנ"ך – kanon judaizmu | 120 nowy testament ברית החדשה – kanon chrześcijaństwa | 500 talmud תלמוד – komentarz to pięcioksięgu | 1541 wujek – jakub wujek – polski ksiądz, tłumacz biblii | 1700 beszt – światło ogniska - baal szem tow  - israel ben eliezer ישראל בן אליעזר – inicjator chasydyzmu | 1787 kocker rebe – światło prawdy - menachem mendel morgensztern מנחם מנדל מורגנשטרן – rabin w kocku | 1798 mickiewicz – adam mickiewicz – poeta, dramatopisarz polski | 1810 salanter – światło sumienia - israel lipkin misalant ישראל ליפקין מסךנט. inicjator moralno-etycznego ruchu musar | 1810 geiger – światło postępu – awraham geiger, inicjator reformy judaizmu | 1838 chafec chajim – światło słowa - israel meir hakohen ישראל מאיר הכהן - założyciel jeszywy w raduniu, propagator czystej i etycznej mowy |1873 bialik – chaim nachman bialik חיים נחמן ביאליק – poeta hebrajski | 1881 kaplan – światło idei – mordechaj kaplan מרדכי קפלן – inicjator judaizmu rekonstrukcjonistycznego | 1887 agnon światło tory - szmuel josef agnon שמואל יוסף עגנון - pisarz hebrajski | 1904 jeszurun – awot jeszurun אבות ישורון poeta hebrajski | 1910 alterman - natan alterman נתן אלתרמן – poeta i dramatopisarz hebrajski |1924 amichaj – światło lodówki - jehuda amichaj יהודה עמיחי - poeta hebrajski |1928 wine – światło człowieka – sherwin wine - inicjator judaizmu humanistycznego |1938 steinzalc – światło kamienia – adin ewen israel עדין אבן ישראל – rabin. autor wersji talmudu we współczesnym hebrajskim |1939 oz – światło pokoju - amos oz עמוס עוז - pisarz hebrajski i izraelski działacz pokojowy | 1939 einstein – arik einstein אריק איינשטיין – piosenkarz i kompozytor izraelski | 2006 pardes lauder – tu: pięcioksiąg we współczesnym żydowskim przekładzie na język polski.